Μετά από τρία χρόνια έρευνας, διαλόγου, επιμόρφωσης εκπαιδευτικών και εφαρμογής στην τάξη, το ευρωπαϊκό έργο Erasmus+ Digital First ολοκληρώνεται. Το τελικό του συνέδριο έγινε στις Βρυξέλλες και έφερε κοντά εκπαιδευτικούς, ερευνητές και φορείς της ψηφιακής εκπαίδευσης από όλη την Ευρώπη.

Αρκεί να μάθουν οι μαθητές να χρησιμοποιούν εφαρμογές και να γράφουν κώδικα; Ή πρέπει το σχολείο να τους βοηθήσει να καταλαβαίνουν πώς λειτουργεί η τεχνολογία, να ελέγχουν τις πληροφορίες που βρίσκουν και να συμμετέχουν ενεργά στην ψηφιακή κοινωνία; Αυτά τα ερωτήματα βρέθηκαν στο κέντρο του DIGITAL FIRST – Digital Tech as the First Language: Informatics for Digital Natives. Το έργο ξεκίνησε τον Δεκέμβριο του 2023 με συντονιστή το Πανεπιστήμιο Algebra της Κροατίας και ολοκληρώνεται επίσημα στις 30 Νοεμβρίου 2026.

Το τελικό συνέδριο στις Βρυξέλλες

Στις 22 Οκτωβρίου 2026 έγινε στις Βρυξέλλες το υβριδικό συνέδριο «Future-Ready Teachers for Future-Ready Learners». Το συνδιοργάνωσαν το Digital First και ένα άλλο έργο Erasmus+, το Teachers 4.0 Digital Age, και συμμετείχαν περίπου 100 άτομα, δια ζώσης και διαδικτυακά.

Τα δύο έργα παρουσίασαν τη δουλειά και τα αποτελέσματά τους. Ακολούθησαν τέσσερα διαδραστικά εργαστήρια για τα αναλυτικά στοιχεία μάθησης (learning analytics), τις ικανότητες του εκπαιδευτικού του μέλλοντος, την ψηφιακή ευημερία και την αντιμετώπιση της παραπληροφόρησης. Στη συζήτηση του απογεύματος τέθηκε ένα κεντρικό ζήτημα για τη σημερινή εκπαίδευση. Ένα παιδί που μεγαλώνει ανάμεσα σε ψηφιακές συσκευές δεν αποκτά αυτόματα ψηφιακές ικανότητες. Το να ξέρει να χρησιμοποιεί μια εφαρμογή δεν σημαίνει ότι καταλαβαίνει έναν αλγόριθμο, ότι αναγνωρίζει τη χειραγώγηση ή ότι ξέρει να προστατεύει τα προσωπικά του δεδομένα. Εδώ ο ρόλος του εκπαιδευτικού είναι καθοριστικός.

Οι συμμετέχοντες αξιολόγησαν θετικά το συνέδριο. Το 96% δήλωσε ότι το βοήθησε να κατανοήσει καλύτερα τα αποτελέσματα και τα εργαλεία των δύο έργων.

Τρία χρόνια δουλειάς σε 10 χώρες

Η βασική ιδέα του Digital First ήταν να περάσει η διδασκαλία της Πληροφορικής από μια προσέγγιση που εστιάζει κυρίως στις γλώσσες προγραμματισμού και στις τεχνικές γνώσεις σε μια λειτουργική προσέγγιση. Σε αυτήν, η υπολογιστική σκέψη και η επίλυση πραγματικών προβλημάτων βρίσκονται στο κέντρο της μάθησης. Ο προγραμματισμός παραμένει σημαντικός, αλλά αποκτά σκοπό. Οι μαθητές μαθαίνουν τι μπορούν να πετύχουν με την τεχνολογία και πώς να τη χρησιμοποιούν για να δημιουργούν, να ερευνούν και να επικοινωνούν.

Για να το πετύχει αυτό, το έργο:

• ρώτησε τους εκπαιδευτικούς, με έρευνα σε περισσότερους από 1.000 εκπαιδευτικούς και συνεντεύξεις με 194 εκπαιδευτικούς Πληροφορικής
• άνοιξε τον διάλογο, με 66 Dialogue Clubs (ομάδες διαλόγου) και περισσότερους από 900 συμμετέχοντες, ανάμεσά τους εκπαιδευτικούς, μαθητές, γονείς και ειδικούς
• ανέπτυξε καταλόγους ικανοτήτων για εκπαιδευτικούς Πληροφορικής στην Πρωτοβάθμια και τη Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση
• επιμόρφωσε περισσότερους από 160 εκπαιδευτικούς από 10 χώρες
• δοκίμασε την προσέγγιση στην τάξη, σε 30 σχολεία με 45 εκπαιδευτικούς και 757 μαθητές, με θέματα όπως η ψηφιακή ταυτότητα, η ιδιωτικότητα και η ασφάλεια, ο γραμματισμός στα μέσα, η τεχνητή νοημοσύνη και η ψηφιακή δημιουργικότητα

Οι εκπαιδευτικοί αξιολόγησαν το περιεχόμενο των σεναρίων μάθησης με 4,41 στα 5. Οι μαθητές δήλωσαν ότι νιώθουν πιο σίγουροι, ιδιαίτερα στην υπεύθυνη και ασφαλή χρήση της τεχνολογίας. Η εφαρμογή στην τάξη έδειξε επίσης τι χρειάζεται για να λειτουργήσει η προσέγγιση. Χρειάζεται καλή προετοιμασία, προσβάσιμο υλικό, επαρκής διδακτικός χρόνος και στήριξη των εκπαιδευτικών.

Τι μένει μετά το τέλος του έργου

Το υλικό του Digital First παραμένει διαθέσιμο σε εκπαιδευτικούς, σχολεία, ερευνητές και φορείς χάραξης πολιτικής στην ιστοσελίδα digitalfirstnetwork.eu. Περιλαμβάνει τα ευρήματα της έρευνας, τους καταλόγους ικανοτήτων, σενάρια μάθησης, εκπαιδευτικό υλικό για επιμορφώσεις, καθώς και έξι webinars, έξι επεισόδια podcast και εκπαιδευτικά βίντεο.

Το έργο ολοκληρώνεται, αλλά το ερώτημα που έθεσε παραμένει. Πώς μπορεί το σχολείο να βοηθήσει τους μαθητές να κατανοούν την τεχνολογική αλλαγή, να θέτουν ερωτήματα γι’ αυτήν και να επηρεάζουν την κατεύθυνσή της, αντί απλώς να προσαρμόζονται σε αυτήν; Το ψηφιακό μέλλον θα το διαμορφώσουν άνθρωποι που ξέρουν να χρησιμοποιούν την τεχνολογία και να της δίνουν σκοπό, και εκπαιδευτικοί που μπορούν να βοηθήσουν τη νέα γενιά να κάνει το ίδιο.