Τα παιδιά σήμερα μεγαλώνουν με smartphones, τεχνητή νοημοσύνη και μέσα κοινωνικής δικτύωσης, αλλά αυτό δεν σημαίνει ότι καταλαβαίνουν πώς λειτουργούν. Το ευρωπαϊκό έργο Erasmus+ Digital First εξετάζει πώς μπορεί το σχολείο να τα βοηθήσει να κατανοούν την τεχνολογία, να θέτουν ερωτήματα γι’ αυτήν και να δημιουργούν με αυτήν. Προσφέρει επίσης υλικό στους εκπαιδευτικούς που θέλουν να το κάνουν πράξη.

Το έργο «DIGITAL FIRST – Digital tech as the first language: Informatics for digital natives» υλοποιείται από 15 εταίρους σε 10 ευρωπαϊκές χώρες, μεταξύ των οποίων και η Ελλάδα, από τον Δεκέμβριο του 2023 έως τον Νοέμβριο του 2026. Αφορά τη διδασκαλία της Πληροφορικής στην Πρωτοβάθμια και τη Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση.

Πληροφορική για πραγματικά προβλήματα

Η τεχνολογία αλλάζει πιο γρήγορα από τα αναλυτικά προγράμματα. Γι’ αυτό δεν αρκεί οι μαθητές να μαθαίνουν μόνο συγκεκριμένα εργαλεία και γλώσσες προγραμματισμού. Το Digital First προτείνει μια λειτουργική προσέγγιση: οι μαθητές χρησιμοποιούν την υπολογιστική σκέψη, τα δεδομένα και τις νέες τεχνολογίες για να λύσουν προβλήματα από τη δική τους ζωή.

Δεν χρειάζεται να γίνουν όλοι προγραμματιστές. Ο στόχος είναι να συμμετέχουν στον ψηφιακό κόσμο με γνώση, δημιουργικότητα και κριτική σκέψη. Αυτό περιλαμβάνει και ερωτήματα για την τεχνητή νοημοσύνη: από πού προέρχονται τα δεδομένα, ποιος σχεδίασε το σύστημα, μπορεί να είναι μεροληπτικό και ποιος είναι υπεύθυνος για το αποτέλεσμα.

Στο κέντρο, ο εκπαιδευτικός

Η έρευνα του έργου στις 10 χώρες έδειξε ότι η Πληροφορική διδάσκεται με πολύ διαφορετικούς τρόπους. Σε κάποιες χώρες είναι αυτοτελές μάθημα, ενώ σε άλλες εντάσσεται σε άλλα μαθήματα ή σε δραστηριότητες STEAM. Πολλοί εκπαιδευτικοί νιώθουν λιγότερο σίγουροι σε νεότερα πεδία, όπως η τεχνητή νοημοσύνη, και έχουν λίγο χρόνο για να πειραματιστούν.

Γι’ αυτό το Digital First ξεκινά από τον εκπαιδευτικό. Αναπτύσσει καταλόγους ικανοτήτων για εκπαιδευτικούς Πληροφορικής για κάθε εκπαιδευτική βαθμίδα, γιατί η διδασκαλία σε ένα παιδί επτά ετών διαφέρει πολύ από τη διδασκαλία σε έναν έφηβο δεκαέξι ετών. Οι κατάλογοι συνδυάζουν τρία πράγματα:

– τι διδάσκουμε: δεδομένα, αλγόριθμους, τεχνητή νοημοσύνη, ιδιωτικότητα και ασφάλεια

– πώς το διδάσκουμε: με αφήγηση, παιχνίδι, project, δραστηριότητες χωρίς υπολογιστή (unplugged) και διαμορφωτική αξιολόγηση

– με ποια στάση: με υπευθυνότητα, συμπερίληψη και ηθική σκέψη

Οι κατάλογοι βασίζονται σε ευρωπαϊκά πλαίσια αναφοράς, όπως το DigCompEdu και το Informatics for All, και σε όσα κατέγραψε η έρευνα από εκπαιδευτικούς σε όλη την Ευρώπη.

Τι θα βρείτε στην ιστοσελίδα του έργου

Στην ιστοσελίδα digitalfirstnetwork.eu θα βρείτε υλικό για την τάξη, για επιμορφώσεις ή για να ενημερωθείτε:

– Εκπαιδευτικά βίντεο. Σύντομα βίντεο που παρουσιάζουν τη σύγχρονη εκπαίδευση Πληροφορικής και τα ευρήματα της έρευνας στις 10 χώρες. Ανάμεσά τους είναι και ένα παράδειγμα εκπαιδευτικής ρομποτικής, όπου οι μαθητές γράφουν κώδικα για καθημερινά προβλήματα και χρησιμοποιούν αισθητήρες για να εξερευνήσουν δεδομένα.

– Podcasts. Μια σειρά έξι επεισοδίων για την κατάσταση της εκπαίδευσης Πληροφορικής και για νέους τρόπους που την κάνουν πιο ενδιαφέρουσα και πιο κοντά στη σημερινή κοινωνία. Συμμετέχουν εκπαιδευτικοί, φορείς εκπαίδευσης, γονείς, όσοι χαράσσουν εκπαιδευτική πολιτική και οργανώσεις της κοινωνίας των πολιτών.

– Webinars. Έξι διαδικτυακά σεμινάρια για τη διδασκαλία της Πληροφορικής σήμερα, τα dialogue clubs (ομάδες διαλόγου με εκπαιδευτικούς), τον κατάλογο ικανοτήτων για εκπαιδευτικούς, τις πιλοτικές δράσεις στα σχολεία και τη χρήση αναλυτικών στοιχείων μάθησης (learning analytics).

– Ευρήματα από την Ελλάδα και την Ευρώπη. Άρθρα με τα αποτελέσματα των ομάδων εστίασης για το πώς διδάσκεται η Πληροφορική στα ελληνικά σχολεία, καθώς και παραδείγματα από τη Φινλανδία, τη Σλοβενία, την Ισπανία, την Κροατία, την Πορτογαλία και τη Βουλγαρία.

Το ψηφιακό μέλλον δεν θα το χτίσει μόνο η τεχνολογία. Θα το χτίσουν άνθρωποι που ξέρουν να τη χρησιμοποιούν, να θέτουν ερωτήματα γι’ αυτήν και να της δίνουν σκοπό, και εκπαιδευτικοί που μπορούν να βοηθήσουν τη νέα γενιά να κάνει το ίδιο.